Πέμπτη, 19 Μαΐου 2011

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα και δεύτερον, από διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής δομής των οστών με αποτέλεσμα τη μείωση της αντοχής τους και τον αυξημένο κίνδυνο κατάγματος.
Η οστεοπόρωση διακρίνεται σε:
  • Πρωτοπαθή
    • Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση
    • Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση
  • Δευτεροπαθή
Η πιο συχνή μορφή οστεοπόρωσης είναι η μετεμμηνοπαυσιακή. Εμφανίζεται σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και σχετίζεται με τη μειωμένη παραγωγή οιστρογόνων, που φυσιολογικά παρατηρείται σε αυτή την ηλικία των γυναικών. Η λεγόμενη οστεοπόρωση των ηλικιωμένων εμφανίζεται σε γυναίκες και άνδρες ηλικίας 70 ετών και πάνω. Η δευτεροπαθής οστεοπόρωση αναπτύσσεται σε ασθενείς με ορισμένες παθήσεις, όπως είναι π.χ. ο υπερπαραθυρεοειδισμός, ρευματοειδής αρθρίτιδα, υπογοναδισμός, υπερθυρεοειδισμός και το σύνδρομο δυσαπορρόφησης. Επίσης δευτεροπαθής οστεοπόρωση μπορεί να εμφανιστεί σε ασθενείς που παίρνουν για μακρό χρονικό διάστημα ορισμένα φάρμακα, όπως είναι τα γλυκοκορτικοειδή (δηλ. η κορτιζόνη), η θυρεοειδική ορμόνη σε δόση μεγαλύτερη από ότι χρειάζεται για την αντιμετώπιση του υποθυρεοειδισμού, τα αντιεπιληπτικά φάρμακα ή η ηπαρίνη.
Ποια είναι η συχνότητα της οστεοπόρωσης;
Η οστεοπόρωση εμφανίζεται συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών, είναι πολύ συχνότερη στις γυναίκες από ότι στους άνδρες και η συχνότητά της αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας. Σύμφωνα με τα ευρήματα επιδημιολογικών μελετών σε διάφορες χώρες, η οστεοπόρωση προσβάλλει το 25-35% των γυναικών και το 15-20% των ανδρών ηλικίας 50 ετών και πάνω.
Παράγοντες κινδύνου
Οι παράγοντες, οι οποίοι αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης οστεοπόρωσης ονομάζονται «παράγοντες κινδύνου». Έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθοι παράγοντες κινδύνου:
·         Φύλο
·         Μέγεθος σκελετού
·         Ηλικία
·         Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης
·         Εμμηνόπαυση, συμπεριλαμβανομένου και της πρώιμης ή χειρουργικής εμμηνόπαυσης
·         Νευρογενής ανορεξία ή βουλιμία
·         Δίαιτα χαμηλή σε ασβέστιο και βιταμίνη D
·         Η χρήση κάποιων φαρμάκων, όπως τα κορτικοστεροιδή
·         Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες  
·         Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
·         Κάπνισμα
·         Υπερβολική χρήση οινοπνεύματος
Περί την ηλικία των 20 ετών, η μέση γυναίκα έχει αποκτήσει το 98% της σκελετικής μάζας. Η δημιουργία γερών οστών κατά την παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να είναι η καλύτερη άμυνα κατά της οστεοπόρωσης. Οι κυριότεροι τρόποι πρόληψης της οστεοπόρωσης θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως εξής:
·         Υγιεινή διατροφή
·         Άσκηση
·         Υγιεινός τρόπος ζωής (αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής χρήσης οινοπνεύματος)
·         Τακτικός έλεγχος της οστικής πυκνότητας.
Στόχος της διαιτητικής αγωγής για την οστεοπόρωση αποτελεί η καθυστέρηση ή ο περιορισμός της απώλειας της οστικής μάζας. Εντοπίζοντας τα επιμέρους στοιχεία μιας προληπτικής αλλά και θεραπευτικής αγωγής αυτά είναι:
1.   Τα άτομα, τα οποία βρίσκονται σε κίνδυνο ανάπτυξης ή πάσχουν από  οστεοπόρωση πρέπει να υιοθετήσουν μια ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρόσληψη ασβεστίου
2.   Επιβάλλεται ο περιορισμός της κατανάλωσης της καφεΐνης.
3.  Μείωση στην κατανάλωση των φυτικών ινών.
4.  Αποφυγή στην εφαρμογή  διαιτών με υπερβολικές ποσότητες πρωτεΐνης.
5.  Αποφυγή στην κατάχρηση οινοπνεύματος.
6.   Ελάττωση ή διακοπή του καπνίσματος.
7.   Υιοθέτηση ενός τακτικού προγράμματος άσκησης, το οποίο να περιλαμβάνει και ήπιες ασκήσεις με βάρη.
8.   Σε ορισμένες περιπτώσεις, ίσως χρειαστεί η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου ή ακόμα και φαρμακευτική θεραπευτική αγωγή.

Δευτέρα, 9 Μαΐου 2011

ΥΠΕΡΤΑΣΗ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΩ;



Αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών μέσα στις οποίες κυκλοφορεί. Η πίεση δεν παραμένει ποτέ σταθερή αλλά έχει διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν οι τιμές της αρτηριακής πίεσης παραμένουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα σημαίνει ότι ο οργανισμός πάσχει από υψηλή Α.Π. Η αρτηριακή πίεση καταγράφεται με δύο αριθμούς που αντιστοιχούν: α) στη συστολική πίεση (κατά την διάρκεια της συστολής της καρδιάς), β) τη διαστολική πίεση (κατά την διαστολή της καρδιάς). Στις μετρήσεις γράφεται πρώτα η συστολική και μετά η διαστολική πίεση, π.χ. 120/80 και μετράται σε χιλιοστά στήλης υδραργύρου ( mmHg ).
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
ΣΥΣΤΟΛΙΚΗ  (mmHg)
ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ  (mmHg)
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ
<120
<80
ΠΡΟΫΠΕΡΤΑΣΗ
121-139
81-89
ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΥ I
140-159
90-99
ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΥ II
≥160
100
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΥΠΕΡΤΑΣΗ;
Η αυξημένη αρτηριακή πίεση είναι επικίνδυνη γιατί:
•  υποβάλλει την καρδιά σε υπερλειτουργία
•  κάνει τα αγγεία να χάνουν την ελαστικότητά τους
•  αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακά και άλλα νοσήματα
Παράγοντες που  συμβάλουν στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης:
1.      Παχυσαρκία
2.Διατροφή (υπερκατανάλωση νατρίου-αλατιού, κορεσμένων λιπαρών, έτοιμων φαγητών)
3.      Κληρονομικότητα
4.      Καθιστική ζωή
5.      Κάπνισμα
6.      Υπερκόπωση
7.      Άγχος
      Γνωρίζετε ότι οι πιθανότητες για υψηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να μειωθούν τουλάχιστον κατά 80% αρκεί να ακολουθεί κανείς υγιεινό τρόπο ζωής; Προσπαθήστε να ακολουθείτε ένα πλαίσιο διατροφής που επικεντρώνεται στην απόκτηση κάποιων βασικών συνηθειών:
  1. Διατηρήστε ή μειώστε το βάρος σας στο φυσιολογικό.
  2. Αυξήστε τη φυσική σας δραστηριότητα. 
  3. Περιορίστε την κατανάλωση αλατιού τόσο στο μαγείρεμα, όσο και στο τραπέζι.
  4. Αποφύγετε έτοιμα αλμυρά τρόφιμα (κονσέρβες, παστά, έτοιμες σάλτσες, έτοιμες σούπες, ζωμούς κρέατος, κύβοι μυρωδικών, τουρσιά, fast-food) 
  5. Αποφύγετε αλκοολούχα ποτά.
  6. Αποφύγετε αλλαντικά, λουκάνικα, καπνιστά κρέατα και καπνιστά ψάρια
  7. Αποφύγετε επεξεργασμένα τυριά, τυριά ροκφόρ, φέτα σε άλμη κ.τ.λ. προτιμήστε ανάλατη μυζήθρα
  8. Περιορίστε την κατανάλωση αλατισμένης μαργαρίνης, βουτύρου κ.τ.λ και προτιμήστε το ελαιόλαδο 
  9. Αποφύγετε ροφήματα σοκολάτας, μπισκότα εμπορίου, τσιπς, αλατισμένα δημητριακά, αλατισμένους ξηρούς καρπούς και ελιές 
  10. Αυξήστε την κατανάλωση τροφών πλουσίων σε κάλιο και φτωχών σε νάτριο (πορτοκάλια, δαμάσκηνα, σύκα, μπανάνα, πατάτα βραστή, λάχανο, μαρούλι) 
  11. Δώστε προσοχή στην ετικέτα κάποιου τροφίμου που θα αγοράσετε ως προς την περιεκτικότητα του σε νάτριο (Na) και στο αλάτι (ΝaCl).
Καταναλώστε άφοβα:
  1. Φρέσκα φρούτα και φυσικούς χυμού
  2. Φρέσκα λαχανικά
  3. Αποβουτυρωμένο γάλα
  4. Πατάτες βραστές ψητές, ρύζι, μακαρόνια (ανάλατα)
  5. Όσπρια
  6. Ελαιόλαδο και ανάλατες ελιές 
  7. Άπαχα κρέατα
  8. Ψάρια 
  9. Ψωμί και προϊόντα αρτοποιίας σίκαλης, κρίθινα ή ολικής άλεσης